recht op processtukken

Heeft u recht op inzage in het politiedossier voor het eerste verhoor als verdachte?

Als je verdachte bent dan heb je het recht om de processtukken in te zien. Je hebt recht op kennisneming van de processtukken, nog voordat je feitelijk wordt verhoord. Het staat gewoon in de wet en is ook gewoon een kwestie van een eerlijk proces zoals bedoeld in Artikel 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (artikel 6 EVRM).

Sinds 1 januari 2013 is de Wet herziening regels processtukken in strafzaken in werking getreden. In artikel 30 daarvan staat: De kennisneming van de processtukken wordt de verdachte op diens verzoek tijdens het voorbereidende onderzoek verleend door de officier van justitie. De kennisneming wordt de verdachte in elk geval toegestaan vanaf het eerste verhoor na aanhouding.

In de daarbij behorende memorie van toelichting staat: Het huidige artikel 30 Sv biedt de verdachte een in beginsel onbeperkte bevoegdheid tot kennisneming van de processtukken. De verdachte kan daardoor al vroeg worden geïnformeerd over het verloop en de resultaten van het opsporingsonderzoek. Hij kan gebruik maken van zijn verdedigingsrechten en op die manier een bijdrage leveren aan de waarheidsvinding. Zo is het mogelijk dat de verdachte na inzage van de processtukken verzoekt om de verrichting van enig onderzoek door de rechter-commissaris. Daarmee kan worden voorkomen dat de zaak later ter terechtzitting wordt aangehouden voor nader onderzoek.

Artikel 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (artikel 6 EVRM) geeft een ieder recht op een eerlijk proces. Hoewel daar niet iets staat over de processtukken staat in artikel 6, derde lid, onder b, dat een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, het recht heeft te beschikken over de tijd en faciliteiten die nodig zijn voor de voorbereiding van zijn verdediging. Er is ook rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) waaruit blijkt dat het recht op kennisneming van de processtukken een gevolg is van het recht op een eerlijk proces en het daarop gebaseerde recht op ‘equality of arms’.

De praktijk:

Bij de politie denkt men daar vaak heel anders over. Het is een oude ingeroeste gewoonte om te weigeren om de processtukken te geven. Je zou daardoor te weten komen wat anderen in de strafzaak hebben verklaard, zodat je kunt voorbereiden op het verhoor en je de verklaring kunt aanpassen aan andere verklaringen.

Liever geeft men pas het dossier als het voor jou al te laat is, je bent “afgehoord” en er al “een zaak” is. Met “een zaak” bedoelt men een dossier waarin meestal, na de bekennende verklaring van jou als verdachte, al voldoende zit om je te kunnen veroordelen.

In het beste geval verwijzen ze je door naar de officier van justitie. Je moet dat dan schriftelijk doen en het kost al snel een paar dagen voordat er een reactie is. 
Als je dus pas aan het begin van het verhoor of tijdens het verhoor vraagt om inzage in de verklaringen van de aangever, getuigen en de overige stukken uit het politiedossier dan krijg je dat dus meestal niet.

Hoe hier mee om te gaan?

Je moet het om te beginnen ruim voor het verhoor regelen. Als je een uitnodiging voor een verhoor krijgt dan is het zinvol om uit te vissen wie de Officier van Justitie is. In de praktijk werkt het het handigst als een strafrechtadvocaat dat uitzoekt en het verzoek om de processtukken neerlegt bij de Officier van Justitie. Het voordeel daarvan is dat politie en officier van justitie dan ook weten dat er al een strafrechtadvocaat mee bezig is, en men ook wet meer rekening gaat houden met de belangen van de verdediging.

Als je het verzoek tot inzage in het politiedossier via de officiële weg hebt ingediend bij de officier van justitie wordt dat ook niet altijd toegewezen in verband met het onderzoeksbelang. Daar kan je dan weer bezwaar tegen maken bij de rechter.

Als je het dan nog steeds niet krijgt dan is er een extra reden om je tijdens het verhoor te beroepen op jouw zwijgrecht. Je kan dan tevens laten noteren dat je je op grond van artikel 30 lid 1 Sv, voordat je enige verklaring aflegt, eerst inzage wil hebben in de processtukken.

 

recht op processtukken voor politieverhoor

Commentaar schrijven

Commentaren: 0